Ўзбекистонда мижозларга робот билан қўнғироқ қилиш мумкин, агар шартлар бажарилса: қўнғироқ ва маълумотларга ишлов бериш учун қонуний асос бўлиши, реклама учун эса абонентнинг олдиндан розилиги олиниши керак («Реклама тўғрисида»ги қонуннинг 30-моддаси). 2026-йил 1-ноябрдан ПҚ-265 мобил алоқа орқали реклама қўнғироқлари ва хабарномаларини соат 18:00 дан 09:00 гача тақиқлайди. Нормалар технология ҳақида эмас, қўнғироқ мазмуни ва мижоз маълумотлари ҳақида, ва бу ерда икки қатлам ишлайди. Биринчиси реклама ҳақида: «Реклама тўғрисида»ги қонуннинг (ЎРҚ-776) 30-моддаси ва ПҚ-265нинг 11-банди. Иккинчиси маълумотлар ҳақида: «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонунга (ЎРҚ-547) кўра рақам, исм ва овоз ёзуви шахсга доир маълумотдир; розилик олинганини тасдиқлаш мумкин бўлган исталган шаклда берилади, мижоз эса уни қайтариб олишга ҳақли. Амалий қоида шундан: қўнғироқ учун асос менежер хотирасида эмас, мижоз карточкасида туриши керак. Zukko.AI — бизнес учун AI-агентлар платформаси: обзвон ойнаси кампания созламаларида белгиланади, реклама учун — 09:00–18:00. Бу шарҳ, юридик маслаҳат эмас.
Ўзбекистонда робот билан обзвон қилиш қонунийми: қонун нимани тартибга солади
Қуйида кўриб чиқилган нормалар технология ҳақида эмас, балки қўнғироқ мазмуни ва мижоз маълумотлари ҳақида. Бу ерда икки қатлам ишлайди. Биринчиси реклама ҳақида: «Реклама тўғрисида»ги қонуннинг (ЎРҚ-776) 30-моддаси телекоммуникация хизматларини кўрсатишда рекламага абонентнинг олдиндан розилиги бўлган тақдирда йўл қўяди (lex.uz), ПҚ-265нинг 11-банди эса 2026-йил 1-ноябрдан реклама қўнғироқлари ва SMS учун қўшимча талаблар киритади. Иккинчиси маълумотлар ҳақида: рақам, Ф.И.Ш., тўловлар тарихи ва овоз ёзуви — шахсга доир маълумотлар, уларга ишлов беришни «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонун (ЎРҚ-547, lex.uz) 2026-йил 26-мартдаги ЎРҚ-1125 ўзгартиришлари билан тартибга солади (lex.uz).
ЎРҚ-547 бўйича розилик уни олиш фактини тасдиқлаш имконини берадиган ҳар қандай шаклда берилади (21-модда), оператор қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда розилик олинганининг исботини тақдим этади (31-модда), инсон эса розиликни қайтариб олишга ҳақли (21- ва 30-моддалар). Бундан амалий қоида келиб чиқади: қўнғироқ учун асос менежернинг хотирасида эмас, мижоз карточкасида туриши керак.
2026-йил 1-ноябрдан реклама қўнғироқлари учун нима ўзгаради
Президентнинг 2026-йил 15-июлдаги ПҚ-265-сон қарори (11-банд) 2026-йил 1-ноябрдан амал қиладиган тартибни жорий этади (lex.uz):
- Соат 18:00 дан 09:00 гача тақиқ. Бу вақтда мобил алоқа орқали реклама қўнғироқлари ва хабарномаларини тарқатиш тақиқланади.
- Реклама SMS — фақат розилик билан. Товар ва хизматларни SMS орқали реклама қилишга фақат шахснинг ёзма ёки электрон розилиги олингандан кейин йўл қўйилади.
- Рассилка хизматларини рўйхатдан ўтказиш. Реклама қўнғироқлари ва SMS жўнатиш хизматини кўрсатувчи юридик шахслар ўз ахборот тизимларини Шахсга доир маълумотлар базаларининг давлат реестрида рўйхатдан ўтказгандан кейингина ишлайди.
- Абонент сўровига кўра блоклаш. Мобил алоқа операторлари абонент сўровига кўра реклама қўнғироқлари ва хабарномаларини блоклайди.
- Икки қонунчилик бўйича баҳо. Бу талабларни бузиш реклама ҳамда шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунчиликни бузиш ҳисобланади.
Обзвон учун бу битта қатъий ўзгариш: реклама кампанияси соат 09:00 дан 18:00 гача бўлган ойнага сиғиши керак. Одатдаги 9:00–21:00 ойнаси — бошқа қўнғироқлар учун кампаниянинг одатий созламаси, қонун нормаси эмас. 11-банд реклама қўнғироқлари ва хабарномалари ҳақида гапиради; тақиқ сервис қўнғироқларига — қабул ҳақидаги эслатмага, тўлов эслатмасига, қарздорга қўнғироққа — қўлланадими, аниқланмаган, ҳуқуқий баҳони юрист беради.
Қўнғироқ тури: нормадан нима маълум ва нима қилиш керак
Реклама ва сервис қўнғироғи орасидаги чегара баҳолашга боғлиқ: буни кампания номи эмас, суҳбат мазмуни ҳал қилади. Жадвал нормалар нимани тўғридан-тўғри айтишини ва нима юрист учун савол бўлиб қолишини кўрсатади.
| Қўнғироқ тури | Нормадан нима маълум | Нима қилиш керак |
|---|---|---|
| Реклама қўнғироғи: акция, янги таклиф, мижозни таклиф билан қайтариш | «Реклама тўғрисида»ги қонуннинг 30-моддаси: телекоммуникация хизматларини кўрсатишда реклама — абонентнинг олдиндан розилиги бўлган тақдирда. ПҚ-265, 11-банд: 2026-йил 1-ноябрдан мобил алоқа орқали реклама қўнғироқлари соат 18:00 дан 09:00 гача тақиқланади | Розиликни мижоз карточкасида сақлаш; кампания ойнасини 09:00–18:00 қилиб қўйиш; рад этганларни чиқариб ташлаш |
| Реклама SMS | ПҚ-265, 11-банд: 2026-йил 1-ноябрдан — фақат шахснинг ёзма ёки электрон розилиги олингандан кейин; мобил алоқа орқали реклама хабарномалари соат 18:00 дан 09:00 гача тақиқланади | Розиликни ёзма ёки электрон шаклда олиш, унинг санаси ва матнини сақлаш; соат 09:00 дан 18:00 гача юбориш |
| Сервис қўнғироғи: қабул ҳақида эслатма, буюртмани тасдиқлаш | ПҚ-265нинг 11-банди реклама қўнғироқлари ва хабарномалари ҳақида гапиради; сервис қўнғироқлари унда тилга олинмаган. Тақиқ қўлланадими — аниқланмаган. Мижоз маълумотларига ЎРҚ-547 бўйича ишлов берилади | Сценарийни юристга кўрсатиш; у баҳо бермагунча суҳбатга реклама таклифларини қўшмаслик |
| Тўлов ҳақида эслатма, қарздорга қўнғироқ | Худди шундай: бундай қўнғироқлар ПҚ-265нинг 11-бандида тилга олинмаган, тақиқнинг қўлланиши аниқланмаган. Мижоз маълумотларига ЎРҚ-547 бўйича ишлов берилади | Юрист ёки комплаенс баҳосини олиш; ойна ва такрорлар сонини кампания созламаларида белгилаш |
| Овозли AI-агент жавоб берадиган кирувчи қўнғироқ | ПҚ-265нинг 11-банди реклама қўнғироқларини тарқатиш ҳақида гапиради. Рақам ва суҳбат ёзуви — шахсга доир маълумотлар, уларга ишлов беришни ЎРҚ-547 тартибга солади | Маълумотларга ишлов бериш ва ёзиб олиш учун асосга эга бўлиш; рекламани унга розилик берганларга таклиф қилиш |
Овозли AI-агент билан обзвонда нималарга риоя қилиш керак
- Қўнғироқ ва маълумотларга ишлов бериш учун асос. Мижознинг розилиги ёки бошқа қонуний асос; реклама учун — абонентнинг олдиндан розилиги.
- Розилик тасдиғи. Розилик санаси, манбаси ва матни мижоз карточкасида сақланади — кейин кўрсатса бўладиган тарзда.
- Қўнғироқ вақти. Реклама қўнғироқлари 2026-йил 1-ноябрдан — фақат соат 09:00 дан 18:00 гача. Бошқа қўнғироқлар учун ойнани бизнес танлайди; одатий созлама — Тошкент вақти билан 9:00–21:00.
- Рад жавобини ҳурмат қилиш. Мижоз қўнғироқ қилмасликни сўраса — рақам обзвондан чиқарилади (do-not-call).
- AI ошкорлиги. Ҳалол амалиёт — суҳбат бошида AI-ассистент қўнғироқ қилаётганини айтиш. Бу сизнинг соҳангизда мажбурийми — комплаенс баҳолайди.
- Суҳбатни ёзиб олиш. Овоз ёзуви — шахсга доир маълумот: унга ишлов бериш учун қонуний асос керак.
- Маълумотларни сақлаш. ЎРҚ-1125 ўзгартиришларидан кейин биометрик ва генетик маълумотларни ҳамда телекоммуникация операторлари хизматларидан фойдаланувчиларнинг маълумотларини Ўзбекистонда сақлаш мажбурий. Батафсил — ЎРҚ-547 бўйича шахсга доир маълумотлар локализацияси ҳақидаги мақолада.
Бу овозли AI-агентда қандай ҳисобга олинган
| Вазифа | Zukko.AIда бу қандай ишлайди |
|---|---|
| Қўнғироқлар ойнаси | Кампания созламаларида белгиланади. Одатий созлама — Тошкент вақти билан 9:00–21:00; реклама кампанияси учун 09:00–18:00 қўйилади. Агент ундан олдин қўнғироқ бошламайди ва ўзи тўхтайди |
| Қўнғироқдан воз кечиш | Рад жавоби ва do-not-call мижоз карточкасига ёзилади ва автоматик ҳисобга олинади |
| AI ошкорлиги | Агент суҳбат бошида ўзини AI-ассистент деб таништириши мумкин — бу сценарийда белгиланади |
| Изланувчанлик | Ҳар бир қўнғироқдан ёзув, транскрипция ва натижа қолади: кимга, қачон ва қандай якун билан қўнғироқ қилинган |
| Маълумотларни сақлаш | Zukko.AI Ўзбекистондаги мижозлар маълумотларини мамлакат ичидаги инфратузилмада сақлайди |
Рухсат этилган вақтни танлаш ва розиликни йиғиш — кампанияни ишга тушираётган кишининг вазифаси: платформа талабларга риоя қилишга ёрдам беради, лекин ҳуқуқий баҳонинг ўрнини босмайди. SMS ва мессенжерлар учун розилик қоидалари Ўзбекистонда рассилкага розилик ҳақидаги мақолада кўриб чиқилган.
Овозли агентнинг ўзи ва обзвон сценарийлари қандай ишлаши — овозли AI саҳифасида. Розилик ва обунани бекор қилишни сегментлар йиғиладиган жойда — ақлли кампанияларда юритиш қулайроқ. Маълумотлар қаерда ётиши, ким кириш ҳуқуқига эга ва роллар қандай ажратилгани — хавфсизлик бўлимида.
Бу бизнесга нима беради
- Қоидалар оператор хотирасида эмас, созламаларда — ойна, такрорлар ва стоп-рўйхат кампаниянинг ўзида белгиланган.
- Мижоз ишончи — одамни тақлид қилиш ўрнига ҳалол AI ошкорлиги.
- Тоза база — рад жавоблари автоматик ҳисобга олинади, стоп-рўйхатни қўлда юритиш шарт эмас.
- Шаффофлик — кимга, қачон қўнғироқ қилингани ва суҳбат нима билан тугагани кўринади.
Бу юридик кафолат эмас. Zukko.AI талабларга риоя қилишга ёрдам беради, аммо сизнинг кейсингиз бўйича якуний ҳуқуқий баҳони юристингиз ёки комплаенсингиз бериши керак.
AI-қўнғироқлар — AI Voice модули: улар фақат Enterprise тарифида ишлайди, ойига 15 000 000 сўмдан, тарифда 2 200 дақиқа бор, қўшимча дақиқа — 1 900 сўм. Жорий этиш 30 кунгача. Автоматик қўнғироқ амалда қандай кўриниши — овозли AI-агент қўлланмасида.
Тез-тез бериладиган саволлар
Ўзбекистонда мижозларни робот билан обзвон қилиш қонунийми
Ҳа, шартлар бажарилса. Қўнғироқ ва маълумотларга ишлов бериш учун қонуний асос бўлиши керак, рекламага эса «Реклама тўғрисида»ги қонуннинг 30-моддаси бўйича абонентнинг олдиндан розилиги бўлган тақдирда йўл қўйилади. 2026-йил 1-ноябрдан ПҚ-265 мобил алоқа орқали реклама қўнғироқларини соат 18:00 дан 09:00 гача тақиқлайди. Аниқ сценарийни юрист баҳолайди.
Робот қўнғироғи учун мижознинг розилиги керакми
Реклама қўнғироғи учун — ҳа: «Реклама тўғрисида»ги қонуннинг 30-моддаси абонентнинг олдиндан розилигини талаб қилади. Бошқа қўнғироқлар учун ЎРҚ-547 бўйича маълумотларга ишлов беришнинг қонуний асоси керак. Розилик уни олиш фактини тасдиқлаш имконини берадиган ҳар қандай шаклда берилади, шунинг учун унинг санаси, манбаси ва матнини мижоз карточкасида сақланг.
Мижозларга қайси вақтда қўнғироқ қилиш мумкин
Мобил алоқа орқали реклама қўнғироқлари 2026-йил 1-ноябрдан фақат соат 09:00 дан 18:00 гача мумкин: ПҚ-265 соат 18:00 дан 09:00 гача бўлган оралиқни тақиқлайди. Бошқа қўнғироқлар учун ойна кампания созламаларида белгиланади; одатий созлама — Тошкент вақти билан 9:00–21:00. Бу амалиёт, қонун нормаси эмас.
Соат 18:00 дан 09:00 гача тақиқ қабул ва тўлов эслатмаларига ҳам тегишлими
Бу аниқланмаган. ПҚ-265нинг 11-банди реклама қўнғироқлари ва хабарномалари ҳақида гапиради, сервис қўнғироқлари — қабул ёки тўлов ҳақидаги эслатмалар — унда тилга олинмаган. Тақиқ уларга қўлланади деб ҳам, қўлланмайди деб ҳам айтиб бўлмайди. Сценарийни юристга кўрсатинг, у баҳо бермагунча эса эслатмага реклама таклифларини қўшманг.
Робот қўнғироқ қилаётганини айтиш мажбурийми
Бу мақолада кўриб чиқилган нормалар розилик, қўнғироқ вақти ва шахсга доир маълумотлар ҳақида; ошкор қилиш сизнинг соҳангизда мажбурийми — комплаенс баҳолайди. Биз ошкор қилишни тавсия этамиз: бу мижозга нисбатан ҳалол. Овозли AI-агент суҳбат бошида AI-ассистент қўнғироқ қилаётганини айтиши мумкин — бу сценарийда белгиланади.
Мижоз бошқа қўнғироқ қилмасликни сўраса, нима қилиш керак
Рақамни обзвондан дарҳол чиқариш керак (do-not-call). ЎРҚ-547 бўйича инсон розиликни қайтариб олишга ҳақли, 2026-йил 1-ноябрдан эса мобил алоқа операторлари абонент сўровига кўра реклама қўнғироқлари ва хабарномаларини блоклайди. Овозли AI-агент рад жавобини мижоз карточкасига ёзади ва бу контакт кейинги кампанияларга автоматик равишда тушмайди.
Шахсга доир маълумотлар базаларининг давлат реестрида рўйхатдан ўтиш керакми
ПҚ-265нинг 11-бандига кўра реклама қўнғироқлари ва SMS жўнатиш хизматини кўрсатувчи юридик шахслар 2026-йил 1-ноябрдан ўз ахборот тизимларини Шахсга доир маълумотлар базаларининг давлат реестрида рўйхатдан ўтказгандан кейингина ишлайди. Бу талаб сизнинг компаниянгизга ёки пудратчига тегишлими — иш схемасига боғлиқ, буни юристдан аниқлаб олинг.
Мижозларнинг шахсга доир маълумотлари қаерда сақланади
Zukko.AI платформаси Ўзбекистондаги мижозлар маълумотларини мамлакат ичидаги инфратузилмада сақлайди. Амалдаги қонун ЎРҚ-1125 ўзгартиришларидан кейин биометрик ва генетик маълумотларни ҳамда телекоммуникация операторлари хизматларидан фойдаланувчиларнинг маълумотларини Ўзбекистонда сақлашни мажбурий қилади. Маълумотларингиз айнан қайси тоифага кириши соҳангизга боғлиқ — хулосани ўз юристингиздан тасдиқлатиб олган маъқул.
Манбалар
- lex.uz — Президентнинг 2026-йил 15-июлдаги ПҚ-265-сон қарори, 11-банд (2026-йил 1-ноябрдан реклама қўнғироқлари ва SMS)
- lex.uz — Ўзбекистон Республикасининг «Реклама тўғрисида»ги қонуни, 2022-йил 7-июн, ЎРҚ-776 (30-модда)
- lex.uz — «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонун, ЎРҚ-547 (21-, 30-, 31-моддалар)
- lex.uz — 2026-йил 26-мартдаги ЎРҚ-1125 (шахсга доир маълумотлар тўғрисидаги қонунга ўзгартиришлар)