ЎРҚ-547 — «Шахсий маълумотлар тўғрисида»ги Ўзбекистон қонуни, шахсий маълумотларни ҳимоя қилишнинг асоси. ЎРҚ-1125 тузатиши (2026-йил 26-март) биометрия, генетика ва телеком абонентлари маълумотлари учун мамлакат ичида мажбурий локализацияни жорий қилди; бошқа шахсий маълумотларни етарли ҳимоя шарти билан хорижда сақлаш мумкин. Қўнғироқ ёзувларидаги овоз биометрияси мажбурий локализацияга тушиши мумкин.
ЎРҚ-547 ва ЎРҚ-1125 нима
ЎРҚ-547 — Ўзбекистон Республикасининг «Шахсий маълумотлар тўғрисида»ги Қонуни. У бизнес одамларнинг — мижозлар, ходимлар, абонентларнинг маълумотларини қандай йиғиши, қайта ишлаши ва сақлаши кераклигини белгилайди. 2026-йил 26-мартдаги ЎРҚ-1125 тузатиши асосий саволни аниқлаштирди — қайси маълумотлар жисмонан мамлакат ичида бўлиши шарт, қайсилари хорижда сақланиши мумкин (gazeta.uz; матн — lex.uz'да).
Илгари локализация талаби кенг талқин қилинарди. Тузатишдан сўнг манзара аниқроқ — ва кўп компаниялар учун юмшоқроқ бўлди.
Қайси маълумотларни Ўзбекистонда сақлаш шарт
ЎРҚ-1125'дан сўнг мамлакат ичида мажбурий локализация уч тоифа учун амал қилади:
- Биометрик маълумотлар — бармоқ излари, юзни аниқлаш, овоз намуналари.
- Генетик маълумотлар.
- Телеком операторлари абонентларининг маълумотлари.
Бошқа шахсий маълумотларни (исм, телефон, буюртмалар тарихи) хорижда қайта ишлаш мумкин — етарли ҳимоя даражаси, стандарт шартнома шартлари (SCC) ёки ISO 27001 / 27701 сертификати бўлса.
| Маълумот тоифаси | Қаерда сақлаш мумкин |
|---|---|
| Биометрия (шу жумладан овоз) | Фақат Ўзбекистонда |
| Генетик маълумотлар | Фақат Ўзбекистонда |
| Телеком абонентлари маълумотлари | Фақат Ўзбекистонда |
| Исм, телефон, буюртмалар | Етарли ҳимоя / SCC / ISO 27001–27701 шарти билан хорижда |
Буларнинг сизнинг CRM ва қўнғироқ ёзувларингизга алоқаси
Сизнинг CRM'ингиз айнан шахсий маълумотларни сақлайди — контактлар, ёзишмалар, битимлар тарихи. Агар бизнес қўнғироқларни ёзиб олса, уларда овоз биометрияси бўлиши мумкин, бу эса мажбурий локализация тоифаси. Шунинг учун кўп компаниялар учун «сервер Ўзбекистонда» тизим танлашда кучли ва кўпинча зарур аргумент бўлиб қолади.
Глобал CRM'лар маълумотларни EU, US ёки Россия дата-марказларида сақлайди. Zukko.AI Ўзбекистон мижозларининг маълумотларини мамлакат ичида сақлайди, МДҲ банклари ва тартибга солинадиган компаниялар учун эса on-prem / private cloud мавжуд — батафсил Хавфсизлик бўлимида ва МДҲ банклари учун on-prem CRM мақоласида. Бу тизимга қандай ўрнатилгани — AI-CRM саҳифасида.
Бу бизнесга нима беради
- Камроқ тартибга солиш хатари — маълумотлар қонун талаб қилган жойда ётади.
- Текширувга тайёрлик — резидентлик, кириш назорати ва аудит журнали комплайнс сўровларини ёпади.
- Банклар ва йирик мижозлар учун аргумент — улар биринчи савол сифатида маълумотлар қаерда эканини сўрайди.
- Қўнғироқ ёзувлари бўйича хотиржамлик — овозли маълумотлар мамлакат ичида қолади.
Муҳим: Zukko.AI ЎРҚ-547'га риоя қилишга ёрдам беради (резидентлик, RBAC, audit-trail), аммо бу комплайнсга ёрдам, юридик кафолат эмас. Бизнесингизга мослаштирилган ҳуқуқий баҳони юристингиз беради. Маълумотлар ҳимоясининг тўлиқ манзараси — CRM хавфсизлиги қўлланмасида.
Тез-тез бериладиган саволлар
ЎРҚ-547 оддий тилда нима?
Бу Ўзбекистоннинг «Шахсий маълумотлар тўғрисида»ги қонуни — у одамлар маълумотларини йиғиш, қайта ишлаш ва сақлаш қоидаларини ҳамда бизнес жавобгарлигини белгилайди.
Барча маълумотларни Ўзбекистонда сақлаш керакми?
Йўқ. ЎРҚ-1125 тузатишидан сўнг мажбурий локализация — биометрия, генетика ва телеком абонентлари маълумотлари учун. Бошқа шахсий маълумотларни етарли ҳимоя, SCC ёки ISO 27001 / 27701 шарти билан хорижда сақлаш мумкин.
Қўнғироқ ёзувлари локализацияга тушадими?
Тушиши мумкин: овоз биометрияси мажбурий локализацияга тааллуқли, шунинг учун ёзувларни мамлакат ичида сақлаш хавфсиз танлов.
Zukko.AI ЎРҚ-547'га риоя қилишга ёрдам берадими?
Ҳа — маълумотлар резидентлиги, МДҲ банклари учун on-prem, кириш назорати ва аудит журнали орқали. Бу комплайнсга ёрдам, юридик кафолат эмас.
Сертификатлар бўйича нима гап?
SOC 2 Type II — жараёнда (режалаштирилган муддат — 2026-йил Q4). Биз GDPR амалиётларини қўллаймиз, аммо аудит ёпилмагунча сертификатларни олинган деб эълон қилмаймиз.