CRM maʼlumotlari yetkazib beruvchi tanlagan serverlarda saqlanadi: bulutli tizimda — uning data-markazida yoki bulut provayderida, on-premda esa kompaniyaning oʻz serverlarida. Oʻzbekiston qonuni biometrik va genetik maʼlumotlarni hamda telekommunikatsiya operatorlari xizmatlaridan foydalanuvchilarning maʼlumotlarini mamlakat ichida saqlashni majburiy qiladi; boshqa shaxsga doir maʼlumotlarni OʻRQ-547 ning 27-1-moddasidagi shartlar bajarilsa, xorijda saqlash mumkin. Bu tahrir 2026-yil 26-martdagi OʻRQ-1125 tuzatishidan keyin amal qiladi: «fuqarolarning barcha maʼlumotlari faqat mamlakatda» degan avvalgi qoida endi yoʻq. Oddiy mijozlar bazasi — ism, telefon, buyurtmalar tarixi — odatda bu uch toifaga kirmaydi, qoʻngʻiroq yozuvlari masalasini esa yurist hal qiladi. Bazani koʻchirishdan oldin yetkazib beruvchidan saqlash mamlakati va data-markazini, zaxira nusxalar qayerda turishini, maʼlumotga kim kira olishini va ketishda ularni qanday eksport qilishni yozma ravishda bilib olish kerak. Zukko.AI — biznes uchun AI-agentlar platformasi — Oʻzbekistondagi mijozlar maʼlumotlarini Oʻzbekistonda saqlaydi, ularni saqlashda AES-256, uzatishda TLS 1.3 bilan shifrlaydi, MDH banklariga esa private cloud yoki on-prem taklif qiladi.
CRM maʼlumotlari qayerda saqlanadi
Mijoz kontaktlari, yozishmalar, bitimlar tarixi va qoʻngʻiroq yozuvlari serverlar turgan joyda saqlanadi. Aynan qayerda — joylashtirish modeliga bogʻliq. Bulutli CRMda saqlash mamlakatini yetkazib beruvchi tanlaydi va u shartnomada yoki maʼlumotlarga ishlov berish siyosatida yoziladi. U yerda yozilmagan boʻlsa, yetkazib beruvchiga beriladigan birinchi savol shu.
| Joylashtirish modeli | Maʼlumot jismonan qayerda turadi | Saqlash mamlakatini kim tanlaydi |
|---|---|---|
| Bulut (SaaS) | Yetkazib beruvchining data-markazida yoki uning bulut provayderida | Yetkazib beruvchi; mamlakat shartnomada koʻrsatiladi |
| Private cloud | Boshqa mijozlardan ajratilgan alohida konturda | Buyurtmachi bilan kelishiladi |
| On-prem | Kompaniyaning oʻz serverlarida | Kompaniyaning oʻzi |
| Zukko.AI | Oʻzbekistondagi mijozlar maʼlumotlari — Oʻzbekistonda | SaaS, private cloud yoki on-prem — mijoz tanloviga koʻra |
Xorijiy CRM tizimlari maʼlumotni koʻpincha Oʻzbekistondan tashqaridagi data-markazlarda joylashtiradi. Buning oʻzi qoidabuzarlik emas: muhimi — u yerga aynan qanday maʼlumot qoʻyilayotgani. Himoya butunicha qanday tuzilgani — CRM xavfsizligi qoʻllanmasida.
Maʼlumot rezidentligi nima
Maʼlumot rezidentligi — maʼlumotlar muayyan mamlakatdagi serverlarda jismonan saqlanishi prinsipi. Oʻzbekistondagi kompaniya uchun bu mijoz kontaktlari, yozishmalar va bitimlar tarixi mamlakat ichidagi serverlarda turishini va mahalliy huquqqa boʻysunishini anglatadi. Rezidentlik «qayerda» degan savolga javob beradi, «qanchalik himoyalangan» degan savolga emas: shifrlash, kirish huquqlari va harakatlar jurnali alohida tekshiriladi.
Oʻzbekiston qonuni shaxsga doir maʼlumotlarni saqlash boʻyicha nimani talab qiladi
«Fuqarolarning barcha shaxsga doir maʼlumotlari faqat Oʻzbekistonda saqlanadi» degan talab avvalgi koʻrinishida endi amal qilmaydi. 2026-yil 26-martdagi OʻRQ-1125 «Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida»gi qonunning (OʻRQ-547) 27-1-moddasini yangi tahrirda bayon etdi (lex.uz). Majburiy lokalizatsiya saqlanib qoldi, lekin uch toifa maʼlumot uchun.
| Maʼlumot toifasi | OʻRQ-547 ning 27-1-moddasida nima belgilangan |
|---|---|
| Biometrik maʼlumotlar | Oʻzbekiston hududida saqlanishi shart |
| Genetik maʼlumotlar | Oʻzbekiston hududida saqlanishi shart |
| Telekommunikatsiya operatorlari xizmatlaridan foydalanuvchilarning maʼlumotlari | Oʻzbekiston hududida saqlanishi shart |
| Boshqa shaxsga doir maʼlumotlar | Quyidagi shartlardan biri bajarilsa, xorijda saqlanishi va ularga ishlov berilishi mumkin: davlat munosib himoyani taʼminlaydigan deb tan olingan; vakolatli organ tasdiqlagan shartnoma shartlari yoki korporativ qoidalar qabul qilingan; rasmiy roʻyxatdagi xalqaro standartlarga rioya etiladi |
Oddiy mijozlar bazasi — ism, telefon, buyurtmalar tarixi — odatda bu uch toifaga kirmaydi, lekin xulosa sohaga bogʻliq. Qoʻngʻiroq yozuvlari alohida masala: yozuvdagi ovoz biometrik maʼlumotga kiradimi — bu yozuvga qanday ishlov berilishiga bogʻliq va yurist uchun talqin masalasi. Qonun CRM operatoridan xalqaro standartlar boʻyicha sertifikatlanishni talab qilmaydi. Batafsil — OʻRQ-547 boʻyicha shaxsga doir maʼlumotlar lokalizatsiyasi haqidagi maqolada.
Maʼlumot xorijda saqlansa, biznes nimani xavf ostiga qoʻyadi
- Qonun talabi. CRMga uch toifadagi maʼlumot tushsa, uni xorijda saqlash 27-1-moddaga zid. Boshqa maʼlumotlar uchun shu moddadagi shartlardan birini bajarish kerak.
- Begona yurisdiksiya. Maʼlumotlar server turgan mamlakat huquqiga ham boʻysunadi.
- Yirik buyurtmachilar tekshiruvi. MDH banklari va tartibga solinadigan kompaniyalar xavfsizlik tekshiruvida maʼlumot qayerda turishini soʻraydi va qonun nimaga ruxsat berishidan qatʼi nazar, mamlakat ichida saqlashni yoki on-premni talab qilishi mumkin.
- Kirish nazorati. Saqlash maydonchasi haqida qancha kam bilsangiz, mijoz maʼlumotini kim va qachon koʻrganini koʻrsatish shuncha qiyin.
Maʼlumot saqlash boʻyicha CRM yetkazib beruvchisidan nimani soʻrash kerak
- Ish maʼlumotlari va zaxira nusxalar turgan serverlar qaysi mamlakatda joylashgan.
- Saqlash mamlakati shartnomada yoki maʼlumotlarga ishlov berish siyosatida yozilganmi.
- Yetkazib beruvchi xodimlaridan kim maʼlumotlarga kira oladi va harakatlar jurnali yuritiladimi.
- Maʼlumotlar saqlashda va uzatishda qanday shifrlanadi.
- Buyurtmachingiz yoki regulyator talab qilsa, private cloud yoki on-prem imkoni bormi.
Javoblarni yozma ravishda va mijozlar bazasini koʻchirishdan oldin olgan maʼqul: migratsiyadan keyin saqlash maydonchasini almashtirish ancha qiyin.
Zukko.AI maʼlumotni qayerda saqlaydi
Zukko.AI Oʻzbekistondagi mijozlar maʼlumotlarini Oʻzbekistonda saqlaydi. Joylashtirish mijoz tanloviga koʻra: SaaS, private cloud yoki on-prem. Maʼlumotlar saqlashda AES-256, uzatishda TLS 1.3 bilan shifrlanadi, kirish rollar boʻyicha chegaralanadi (RBAC), foydalanuvchi va AIning har bir harakati audit jurnaliga yoziladi. Mamlakat ichida saqlash — mahsulotning xususiyati, har qanday maʼlumot uchun qonuniy majburiyat emas: u tushunarli yurisdiksiya beradi va MDH banklari hamda tartibga solinadigan kompaniyalar talablariga javob beradi. Bu talablarga rioya qilishga yordam, yuridik kafolat emas. Tafsilotlar — Xavfsizlik sahifasida, maʼlumot konturining oʻzi — AI-CRMda.
Bu biznesga nima beradi
- Tushunarli yurisdiksiya — Oʻzbekistondagi mijozlar maʼlumotlari mamlakat ichida turadi.
- Tekshiruvda qisqa javob — «maʼlumot qayerda» degan savolga xorijiy provayderga havola emas, aniq javob bor.
- Koʻrinadigan kirish — rollar va audit jurnali maʼlumot bilan kim ishlaganini koʻrsatadi.
- Kontur tanlovi — kichik biznes uchun 2 soatdan ishga tushadigan SaaS, enterprise uchun 30 kungacha joriy etiladigan private cloud yoki on-prem.
Agar biznes suhbatlarni yozib, tahlil qilsa, konturga ovoz ham qoʻshiladi — bu qanday ishlashi Qoʻngʻiroqlar tahlili boʻlimida tasvirlangan. Saqlash maydonchalari solishtiruvi — «Maʼlumot Oʻzbekistonda yoki RF/EUda» maqolasida.
Tez-tez beriladigan savollar
CRM maʼlumotlari jismonan qayerda saqlanadi
Yetkazib beruvchining serverlari turgan joyda. Bulutli CRMda bu vendorning data-markazi yoki uning bulut provayderi boʻlib, saqlash mamlakati shartnomada yoki maʼlumotlarga ishlov berish siyosatida yoziladi. Private cloudda maʼlumot alohida ajratilgan konturda, on-premda esa kompaniyaning oʻz serverlarida turadi. Zukko.AI Oʻzbekistondagi mijozlar maʼlumotlarini Oʻzbekistonda saqlaydi, joylashtirish modelini esa mijozning oʻzi tanlaydi.
Kompaniya mijozlar maʼlumotlarini Oʻzbekistonda saqlashga majburmi
Bu maʼlumot toifasiga bogʻliq. OʻRQ-547 ning 2026-yil 26-martdagi OʻRQ-1125 tahriridagi 27-1-moddasi biometrik va genetik maʼlumotlarni hamda telekommunikatsiya operatorlari xizmatlaridan foydalanuvchilarning maʼlumotlarini Oʻzbekistonda saqlashni majburiy qiladi. Boshqa shaxsga doir maʼlumotlarni shu moddadagi shartlardan biri bajarilsa, xorijda saqlash mumkin. Maʼlumotlaringiz qaysi toifaga kirishini yurist tasdiqlaydi.
Maʼlumot rezidentligi oddiy tilda nima
Maʼlumot rezidentligi — maʼlumotlar muayyan mamlakatdagi serverlarda jismonan saqlanishi prinsipi. Oʻzbekistondagi kompaniya uchun bu mijoz kontaktlari, yozishmalar va qoʻngʻiroq yozuvlari mamlakat ichidagi serverlarda turishini va mahalliy huquqqa boʻysunishini anglatadi. Rezidentlik «qayerda» degan savolga javob beradi, «qanchalik himoyalangan» degan savolga emas — shifrlash va kirish huquqlari alohida tekshiriladi.
CRM maʼlumotlarini xorijda saqlash mumkinmi
Biometrik, genetik maʼlumotlarga va telekommunikatsiya operatorlari xizmatlaridan foydalanuvchilarning maʼlumotlariga kirmaydigan shaxsga doir maʼlumotlar uchun — ha, OʻRQ-547 ning 27-1-moddasidagi shartlardan biri bajarilsa: davlat munosib himoyani taʼminlaydigan deb tan olingan, tasdiqlangan shartnoma shartlari yoki korporativ qoidalar qabul qilingan yoxud rasmiy roʻyxatdagi xalqaro standartlarga rioya etiladi. Shart yetkazib beruvchingizda bajarilayotganini yurist bilan tekshiring.
Qoʻngʻiroq yozuvlari biometrik maʼlumotga kiradimi
Bu yerda bir xil javob yoʻq: bu talqin masalasi. Ovozdan shaxsni aniqlash uchun foydalanish mumkin, biometrik maʼlumotlarni esa qonun Oʻzbekistonda saqlashni talab qiladi. Mijoz bilan oddiy suhbat yozuvi ularga kiradimi — bu yozuvga qanday ishlov berilishiga bogʻliq. Huquqiy bahoni yurist beradi; yozuvlar mamlakat ichida saqlansa, bu savol unchalik keskin turmaydi.
Maʼlumot saqlash boʻyicha CRM yetkazib beruvchisidan nimani soʻrash kerak
Besh narsani: serverlar va zaxira nusxalar qaysi mamlakatda turadi; saqlash mamlakati shartnomada yozilganmi; yetkazib beruvchi xodimlaridan kim maʼlumotlarga kira oladi va harakatlar jurnali yuritiladimi; maʼlumotlar saqlashda va uzatishda qanday shifrlanadi; private cloud yoki on-prem imkoni bormi. Javoblarni yozma ravishda, mijozlar bazasini koʻchirishdan oldin olgan maʼqul.
Zukko.AI maʼlumotni qayerda saqlaydi va on-prem bormi
Zukko.AI Oʻzbekistondagi mijozlar maʼlumotlarini Oʻzbekistonda saqlaydi. Joylashtirish mijoz tanloviga koʻra: SaaS, private cloud yoki on-prem. Maʼlumotlar saqlashda AES-256, uzatishda TLS 1.3 bilan shifrlanadi, kirish rollar boʻyicha chegaralanadi, foydalanuvchi va AI harakatlari audit jurnaliga yoziladi. Bu talablarga rioya qilishga yordam, yuridik kafolat emas.